Stok Analizi: Devir Hızı, Yavaş Dönen Ürün ve Depo Bazında Stok Değeri
Stok analizi, elinizdeki stoğun ne kadar hızlı satıldığını, hangi ürünlerde sermayenin rafta beklediğini ve hangi ürünlerin yakında tükeneceğini ortaya koyan incelemedir. ERP Asistanı’nda stok analizini sorunuzu Türkçe yazarak yaparsınız; cevap Mikro, Logo, Netsis ya da SAP Business One’daki stok hareketlerinizden ve satış kayıtlarınızdan tablo, grafik ve kısa bir yorumla gelir.
Örnek görünüm · örnek veri
Tanım
Stok analizi nedir?
Stok bir şirketin rafta duran parasıdır. Çok satan ürünün stoğu bittiğinde satış kaybedilir; hiç satılmayan ürünün stoğu ise sermayeyi ve depo alanını aylarca bağlar. Stok analizi bu iki ucu aynı anda görmeyi sağlar: hangi ürün ne hızla dönüyor, hangi ürün ne kadar süredir hareketsiz, hangi depoda ne kadar değer bekliyor, hangi ürün hangi tarihte bitecek.
ERP’ler stok miktarını ve hareketlerini eksiksiz tutar; ama miktarı satış hızıyla, son satış tarihiyle ve maliyetle birlikte okumak çoğu zaman birkaç raporu Excel’de birleştirmeyi gerektirir. Devir hızı, ABC sınıflaması ya da ölü stok gibi kavramlar için ise hesap kuralını bilen birine ihtiyaç duyulur.
ERP Asistanı ile stok analizi yaparken sorunuzu Türkçe yazarsınız: “Bir yıldır hiç satılmayan ürünler ve bağladıkları para, depolara göre.” ERP Asistanı stok miktarını, satış hareketlerini ve maliyeti ERP’nizin kendi kurallarına göre birlikte okur ve sonucu dikkat çeken noktayı söyleyen bir yorumla getirir.
Bugün ve yarın
Stok kararları bugün nasıl veriliyor?
-
BugünÇok satan ürünün tükendiği, müşteri siparişi karşılanamadığında fark ediliyor.
ERP Asistanı ileSatış hızına göre bitmek üzere olan ürünler her an sorulabilir; isterseniz her sabah e-postanıza gelir.
-
BugünHareketsiz stok yıl sonu sayımında ortaya çıkıyor; ne kadar sermaye bağladığı bilinmiyor.
ERP Asistanı ile“Bir yıldır satılmayan ürünler ve maliyet değeri” sorusu depolara göre, tek tabloda cevaplanır.
-
BugünSipariş miktarı geçmiş deneyime ve göz kararına göre belirleniyor.
ERP Asistanı ileSon dönemin satış hızı ve eldeki miktar birlikte okunarak sipariş önerisi çıkarılır.
-
BugünDevir hızı ya da ABC sınıflaması için hesap kuralını bilen birine ihtiyaç duyuluyor.
ERP Asistanı ileHazır analizler bu hesapları ERP’nize göre yapar; sonuç yorumuyla birlikte gelir.
Nasıl çalışır
Stok analizini dört adımda yapın
-
ERP’nizi bağlayın
Entegrasyonlarım menüsünden ERP Asistanı Köprü’yü ERP sunucunuza kurun. Köprü yalnız dışarıya bağlanır; port açmanız gerekmez.
-
Sorunuzu ya da hazır analizi seçin
“Depolara göre stok değeri” gibi sorunuzu yazın ya da Ölü Sermaye, Stok Tükenme Uyarısı, ABC gibi hazır analizlerden birini seçin.
-
Daraltın
“Yalnız ana depo”, “yalnız temizlik grubu”, “son 180 gün” diyerek aynı sohbette sonucu daraltın.
-
Karara bağlayın
Sonucu panonuza kaydedin, satın almaya Excel olarak gönderin ya da kritik stok için otomatik uyarı kurun.
Örnek sorular
Stok analizinde hangi sorular sorulur?
Stok analizindeki sorular dört amaçta toplanır: tükenmeyi önlemek, bağlı sermayeyi azaltmak, depoyu düzenlemek ve satın almayı yönlendirmek.
Tükenmeyi önlemek.
- “Son 90 günün satış hızına göre 15 gün içinde bitecek ürünler.”
- “Kritik seviyenin altındaki ürünler, depolara göre.”
- “Açık müşteri siparişi olup stoğu yetmeyen ürünler.”
Bağlı sermayeyi azaltmak.
- “Bir yıldır hiç satılmayan ürünler ve maliyet değeri.”
- “Elde en uzun süredir bekleyen 20 ürün.”
- “Satış hızına göre altı aydan fazla yetecek stoğu olan ürünler.”
Depoyu düzenlemek.
- “Depolara göre stok miktarı ve maliyet değeri.”
- “Bir depoda biten ama başka depoda bol olan ürünler.”
- “Herhangi bir depoda eksiye düşmüş ürünler.”
Satın almayı yönlendirmek.
- “Son üç ayda alış fiyatı en çok artan ürünler.”
- “Tedarikçilere göre son 12 ayın alış tutarı.”
- “Stok devir hızı en düşük 20 ürün ve son alış tarihleri.”
Bir depodan diğerine aktarma ya da sayım farkı gibi bir karar çıktığında evrakı da aynı sohbette açtırırsınız; evrak siz onaylamadan ERP’ye yazılmaz. Ayrıntı: ERP evrak girişi.
Hazır analizler
Hazır stok analizleri: ölü sermaye, ABC ve tükenme
Hazır stok analizleri her ERP için ayrı yazılmış ve gerçek veritabanlarında denenmiş şablonlardır. Tek tıkla çalışır, sonucu yorumu, grafiği ve tablosuyla getirir.
Dört ERP’de ortak stok analizleri.
- Ölü Sermaye: bir yıldan uzun süredir satılmayan ürünler ve rafta bağlı duran değer.
- Stok Tükenme Uyarısı: son 90 günün satış hızına göre her ürünün eldeki stoğunun kaç günde biteceği.
- Sipariş Önerisi: son 90 günün satış hızına göre önümüzdeki dönem için hangi üründen kaç adet alınması gerektiği.
- Hiç Satılmayanlar ve Fazla Stok: alındığı günden beri satılmayan ürünler ve satış hızına göre aylarca yetecek kadar biriken stok.
- Ürün Sınıflaması (ABC): ürünleri satıştaki paylarına göre A, B ve C gruplarına ayırır; dikkatin en çok hangi ürünlere verilmesi gerektiğini gösterir.
- Hızlı / Yavaş / Ölü Ürünler: ürünleri dönüş hızına göre üç gruba ayırır.
Mikro v16 ve v17’de ek analizler. Stok Devir Hızı, talebin ne kadar düzenli olduğunu ölçen Talep Düzenliliği (XYZ), iki sınıflamayı birleştiren Kritik Ürün Matrisi (ABC × XYZ), stoğa bağlanan paranın ne kadar brüt kâr getirdiğini ölçen Stok Para Verimi (GMROI) ve Parayı Kilitleyen Stoklar. Logo, Netsis ve SAP Business One’da devir hızını serbest soruyla da sorabilirsiniz.
Stok verisinin güvenilirliği. Analizin doğru olması için kayıtların doğru olması gerekir. Negatif Stok Kontrolü eksiye düşmüş ürünleri, Maliyet Kontrolü satıldığı hâlde alış kaydı olmayan ya da alış fiyatı sıfır görünen ürünleri, Eksik Kart Bilgisi Kontrolü birimi tanımsız stok kartlarını ve vergi numarası eksik carileri listeler. Bu kontroller dört ERP’de de vardır.
ERP’nizden gelen veriler
Stok analizi hangi veriden yapılır?
ERP Asistanı ayrı bir stok kopyası tutmaz; her soru ERP’nizin kendi kayıtlarında çalışır. Bugün girilen bir alış irsaliyesi ya da yapılan bir sayım, bir sonraki soruda cevaba yansır.
Analiz ERP’de tutulan bilgiyle sınırlıdır. Kritik seviye ya da birim maliyet stok kartlarına girilmediyse ERP Asistanı bunu açıkça söyler ve hesabı neye göre yaptığını belirtir.
- Stok kartı
- Ürün kodu, adı, grubu, birimi, kritik seviye ve fiyat bilgileri.
- Depo miktarı
- Depo bazında eldeki miktar; Netsis’te seçili şube, Logo’da seçili firma.
- Stok hareketleri
- Giriş ve çıkışlar, depolar arası sevk, sayım, fire ve sarf kayıtları.
- Satış ve alış
- Satış hızı, son satış ve son alış tarihi, alış fiyatının değişimi.
- Maliyet
- ERP’nizdeki maliyet ya da son alış fiyatı; hangisinin kullanıldığı cevapta belirtilir.
Stok raporlarının SQL tarafı için: Mikro stok ve depo raporları, Netsis stok hareketleri ve Logo stok ve cari bakiye.
Analizden karara
Stok analizini uyarıya, panoya ve satın almaya bağlayın
Kritik stok için otomatik uyarı. “Kritik seviyenin altına düşen ürünleri 15 dakikada bir kontrol et, varsa satın alma sorumlusuna e-posta gönder” dediğinizde uyarı kurulur; yalnız koşul sağlandığında bildirim gelir. Ayrıntı: ERP uyarı sistemi.
Depo panosu. Depolara göre stok değeri, tükenmek üzere olan ürünler ve hareketsiz stok aynı panoda, kendi kartlarında durur. Ayrıntı: ERP dashboard.
Tedarikçi fiyat listesiyle karşılaştırma. Tedarikçinizin PDF ya da Excel fiyat listesini sohbete ekler, “bu listedeki fiyatları son alış fiyatlarımla karşılaştır” dersiniz. ERP Asistanı belgeyi okur ve ERP’nizdeki son alış fiyatlarıyla yan yana koyar.
Satın almaya dosya. Sipariş önerisini Excel olarak indirir ya da her pazartesi satın alma sorumlusuna gönderilecek bir otomasyon kurarsınız.
Ajanların sürekli kontrolü. Eksiye düşen stok, sayım açığı ve fire kayıtlarının siz sormadan her gün taranmasını isterseniz stok kontrol ajanı bu işi üstlenir; satın alma planlaması için satın alma ajanı sayfasına bakabilirsiniz.
Karşılaştırma
Excel’de stok analizi ile ERP Asistanı
Stok analizinde zor olan hesap değil, miktarı, satış hızını ve maliyeti doğru kayıtlardan aynı anda okumaktır.
| Konu | Excel’de stok analizi | ERP Asistanı ile stok analizi |
|---|---|---|
| Veri | Stok, satış ve maliyet raporları ayrı ayrı dışa aktarılır | Üçü aynı soruda ERP’nizden okunur |
| Güncellik | Dosya hazırlandığı günde kalır | Her soruda ERP’den yeniden okunur |
| Hesap kuralı | Devir hızı, ABC formülleri elle kurulur | Hazır analizler ERP’nize göre hesaplar |
| Depo kırılımı | Her depo için ayrı filtre | “Depolara göre” demek yeterli |
| Takip | Bir sonraki dosyaya kadar görünmez | Kritik stok için otomatik uyarı kurulur |
Ayrıntılı karşılaştırma: Excel raporlama yerine ERP Asistanı.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Stok analizi nedir?
Stoğun ne kadar hızlı satıldığını, hangi ürünlerde sermayenin beklediğini ve hangi ürünlerin yakında tükeneceğini ortaya koyan incelemedir. ERP Asistanı’nda sorunuzu Türkçe yazarak ERP verinizden yaparsınız.
Stok devir hızını hesaplayabilir miyim?
Evet. Mikro v16 ve v17’de hazır Stok Devir Hızı analizi vardır; Logo, Netsis ve SAP Business One’da devir hızını serbest soruyla sorarsınız. Hesabın hangi dönem ve maliyetle yapıldığı cevapta belirtilir.
Hareketsiz ve ölü stok nasıl bulunur?
“Bir yıldır hiç satılmayan ürünler ve maliyet değeri” gibi sorarsınız ya da hazır Ölü Sermaye ve Hiç Satılmayanlar analizlerini çalıştırırsınız. Sonuç depolara göre de ayrılabilir.
Hangi ürünün ne zaman tükeneceğini görebilir miyim?
Evet. Son dönemin satış hızı ve eldeki miktara göre tükenme süresi hesaplanır; hazır Stok Tükenme Uyarısı ve Sipariş Önerisi analizleri bu hesabı yapar.
Kritik stok için otomatik bildirim alabilir miyim?
Evet. Kritik seviyenin altına düşen ürünleri belirlediğiniz sıklıkta kontrol eden bir otomasyon kurarsınız; koşul sağlandığında panele ve e-postanıza bildirim gelir.
Depo bazında stok değeri görülebilir mi?
Evet. Depolara göre miktar ve maliyet değeri tek tabloda gelir. Netsis’te seçili şubenin, Logo’da seçili firmanın depoları okunur.
Hangi ERP’lerle çalışır?
Mikro v15, v16 ve v17, Logo GO 3, Netsis ve SQL Server üzerindeki SAP Business One ile çalışır. MSSQL ya da MySQL üzerindeki kendi veritabanınızı da bağlayabilirsiniz.
Stoğunuzu bugün kendi verinizle analiz edin.
Ücretsiz hesap açın, ERP’nizi bağlayın; ilk stok sorunuzu Türkçe yazın.