Satış Analizi Raporu: Ürün, Müşteri ve Temsilci Bazında Satış ve Kârlılık
Satış analizi raporu, satışlarınızın hangi ürün, müşteri, bölge ve temsilciden geldiğini, dönemler arasında nasıl değiştiğini ve ne kadar kâr bıraktığını gösteren rapordur. ERP Asistanı’nda bu raporu sorunuzu Türkçe yazarak alırsınız; cevap Mikro, Logo, Netsis ya da SAP Business One’daki fatura ve iade kayıtlarınızdan tablo, grafik ve kısa bir yorumla gelir.
Örnek görünüm · örnek veri
Tanım
Satış analizi raporu nedir?
Satış analizi, toplam ciro rakamının arkasına bakmaktır. Ciro geçen yıla göre arttıysa artış hangi ürünlerden, hangi müşterilerden, hangi bölgeden geldi? Satış adedi artarken kâr neden düştü? Hangi müşteri her ay alırken bu ay hiç sipariş vermedi? Bu soruların cevabı ERP’nizdeki satış faturası ve iade kayıtlarında vardır; ama ERP’nin hazır satış raporları genellikle tek bir kırılım sunar ve iki dönemi yan yana koymak için veriyi Excel’e aktarmak gerekir.
ERP Asistanı ile satış analizi raporu almak için sorunuzu bir çalışanınıza sorar gibi yazarsınız: “Bu yılın ilk dokuz ayında ürün grubuna göre satış ve brüt kâr, geçen yılın aynı dönemiyle birlikte.” ERP Asistanı hangi kayıtlara bakılacağını bulur, iptal edilmiş belgeleri dışarıda bırakır, iadeleri satıştan düşer ve sonucu tablo, grafik ve dikkat çeken noktayı söyleyen kısa bir yorumla getirir.
Satış analizi tek bir rapor değil, bir soru zinciridir. İlk cevaba göre “bunu bölgeye göre de kır”, “yalnız son üç ay”, “en çok düşen 10 müşteriyi göster” diyerek aynı sohbette derinleşirsiniz.
Bugün ve yarın
Satış raporu bugün nasıl hazırlanıyor?
-
Bugünİki dönemi karşılaştırmak için iki ayrı rapor alınıyor, Excel’de yan yana getiriliyor.
ERP Asistanı ile“Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştır” dersiniz; iki dönem tek tabloda, fark sütunuyla gelir.
-
BugünCiro raporu var ama kâr ayrı bir yerden, maliyet ayrı bir yerden hesaplanıyor.
ERP Asistanı ileSatış ve brüt kâr aynı soruda istenir; kârın hesaplandığı maliyet de açıkça belirtilir.
-
BugünTemsilci ya da bölge kırılımı için raporu hazırlayan kişiye yeniden iş açılıyor.
ERP Asistanı ileAynı sohbette “temsilciye göre de göster” dersiniz; yeni kırılım beklemeden gelir.
-
BugünSatışı düşen müşteri ancak yıl sonu değerlendirmesinde fark ediliyor.
ERP Asistanı ile“Her ay alan ama bu ay almayan müşteriler” sorusu her an sorulabilir; isterseniz her pazartesi e-postanıza gelir.
Nasıl çalışır
Satış analizini dört adımda alın
-
ERP’nizi bağlayın
Entegrasyonlarım menüsünden ERP Asistanı Köprü’yü ERP sunucunuza kurun. Köprü yalnız dışarıya bağlanır; port açmanız gerekmez.
-
Sorunuzu yazın
Tarih aralığını, kırılımı ve sıralamayı yazın: “Son 12 ayda müşteri bazında satış, en yüksekten.” Soru iki türlü anlaşılabiliyorsa ERP Asistanı seçenek sunar.
-
Derinleşin
Cevaptaki dikkat çeken noktaya göre daraltın: “Bu müşterinin ürün bazında dağılımı”, “aynı tabloyu bölgeye göre.” Her cevap ERP’nizden yeniden okunur.
-
Kaydedin, paylaşın
Analizi panonuza kaydedin, Excel ya da PDF olarak alın ya da her pazartesi sabahı e-postanıza gönderecek bir otomasyon kurun.
Örnek sorular
Satış analizinde hangi sorular sorulur?
Satış analizinde en sık sorulan sorular beş başlıkta toplanır. Cümleleri olduğu gibi yazabilir, tarih ve sıralamayı kendi ihtiyacınıza göre değiştirebilirsiniz.
Dönem karşılaştırması.
- “Bu ay geçen ayın aynı dönemine göre nasıl gidiyoruz?”
- “Bu yılın ilk dokuz ayı ile geçen yılın aynı dönemi, aylara göre.”
- “Son 13 haftanın haftalık satışı ve bir önceki yılın aynı haftaları.”
Ürün ve ürün grubu.
- “En çok satan 20 ürün, adet ve tutar olarak, toplam içindeki paylarıyla.”
- “Cironun yüzde 80’ini hangi ürünler getiriyor?”
- “Satışı geçen yıla göre en çok düşen 10 ürün grubu.”
Müşteri.
- “En çok alım yapan 20 müşteri ve geçen yılki sıraları.”
- “Her ay alım yapan ama bu ay hiç sipariş vermeyen müşteriler.”
- “Yeni müşterilerden gelen satışın payı.”
Bölge ve temsilci.
- “Temsilci bazında aylık satış, geçen yılın aynı aylarıyla birlikte.”
- “İllere göre satış dağılımı.”
Kârlılık ve fiyat.
- “Ürün grubuna göre brüt kâr ve kâr oranı.”
- “Son alış fiyatının altında satılan ürünler.”
- “İskonto oranı en yüksek 20 satış faturası.”
Kırılımın mümkün olması için ilgili bilginin ERP’nizde tutuluyor olması gerekir: temsilci kodu girilmeyen faturalar temsilci bazında ayrıştırılamaz. ERP Asistanı böyle bir durumda bunu açıkça söyler.
Hazır analizler
Hazır satış analizleri ve kontrol raporları
Ne soracağınızı bilmiyorsanız hazır analizlerle başlayın. Hazır analizler her ERP için ayrı yazılmış ve gerçek veritabanlarında denenmiş şablonlardır; tek tıkla çalışır, sonucu yorumu, grafiği ve tablosuyla getirir.
Dört ERP’de ortak satış analizleri. Günlük özet günün satışını, kesilen fatura sayısını ve kasaya giren tutarı tek bakışta verir. Cironun Kaynağı (80/20) cironun büyük bölümünü hangi az sayıda ürün ve müşterinin getirdiğini gösterir. En Çok Satanlar ve En Az Satanlar ürünleri satış payına göre sıralar. Satış Gidişatı satışın aylara göre yönünü, Mevsimlik Satış Haritası hangi ürünün hangi aylarda öne çıktığını gösterir. Kâr Getirenler ürün başına yaklaşık kârı satış fiyatı ile son alış fiyatının farkından hesaplar; çok satan ama az kazandıran ürünleri öne çıkarır.
Mikro v16 ve v17’de ek analizler. Marka ve kategori performansı, bölgesel satış haritası, birlikte satılan ürünler, fiyat analizi ve müşteri kârlılığı. İade edilen ürünlerin analizi Mikro ve Logo’da vardır.
Satışla ilgili kontrol raporları. Zararına Satış Kontrolü ortalama satış fiyatı son alış fiyatının altında kalan ürünleri fark tutarıyla, Mükerrer Fatura Kontrolü aynı cariye aynı gün aynı tutarla kesilmiş faturaları listeler. Bu iki kontrol dört ERP’de de vardır; satış rakamının güvenilirliğini bozan kayıtları önünüze getirir.
Hazır analiz listesinde olmayan bir kırılım isterseniz sorunuzu serbestçe yazarsınız. Hazır analizlerin tamamı ve Genel Analiz için yapay zekâ ile ERP raporlama sayfasına bakabilirsiniz.
Doğru rakam
Satış rakamı hangi kurallarla hesaplanır?
Aynı “bu ayın satışı” sorusu yanlış kurulursa farklı rakamlar verir. ERP Asistanı satış analizinde şu kuralları her ERP’nin kendi yapısına göre uygular.
İptal edilen belgeler sayılmaz. Her ERP iptal edilmiş belgeyi farklı işaretler; bu belgeler satış toplamına girmez.
İadeler düşülür. Satış iadesi faturaları ayrı belge türüdür; net satış istendiğinde cirodan düşülür. Brüt ve net satışı ayrı ayrı da isteyebilirsiniz.
Dövizli satış doğru okunur. Döviz cinsinden kesilen faturalar, sorunuza göre belge dövizinde ya da yerel para karşılığında toplanır.
Kâr, maliyetin kaynağıyla birlikte verilir. Brüt kâr satış tutarından maliyetin düşülmesiyle bulunur. Hazır Kâr Getirenler analizi maliyet olarak son alış fiyatını kullanır ve bu yüzden “yaklaşık” diye adlandırılır. Serbest soruda kârın hangi maliyete göre hesaplanacağını siz belirtirsiniz; ERP Asistanı cevapta hangi maliyeti kullandığını yazar.
Özel günler doğru tarihle. “Geçen Ramazan Bayramı öncesindeki iki hafta” gibi sorularda bayram tarihleri her yıl kaydığı için tahmin edilmez; ERP Asistanı Türkiye’nin özel gün ve bayram takviminden doğru aralığı alır.
Satış raporlarının SQL tarafını merak ediyorsanız Mikro satış ve fatura raporu, Mikro’da maliyet ve kâr analizi ve Logo fatura SQL rehberi yazılarına bakabilirsiniz.
Rapordan karara
Satış analizini panoya, e-postaya ve fiyat kararına taşıyın
Panoya kaydedin. Düzenli baktığınız satış analizlerini bir satış panosunda toplayın: aylık satış grafiği, temsilci tablosu, bu ayın satışını gösteren tek sayı kartı. Kartlar sohbetle eklenir ve düzenlenir. Ayrıntı: ERP dashboard.
Biçimlendirin. “Geçen yıla göre düşen satırları kırmızı, yüzde 20’den fazla artanları yeşil yap” dediğinizde renkler ekranda, Excel’de ve çıktıda korunur.
Dosya olarak alın. Analizi Excel, PDF, Word ya da CSV olarak alırsınız. PDF ve Word raporuna tablonun yanında kısa bir değerlendirme metni de eklenir.
Otomatiğe bağlayın. “Bu raporu her pazartesi saat 8’de satış müdürüne Excel olarak gönder” dediğinizde rapor belirlediğiniz saatte e-postayla gelir. Ayrıntı: ERP uyarı sistemi.
Fiyat kararını uygulayın. Analiz bir fiyat kararına dönüştüğünde, örneğin kârı düşük ürünlere zam yapılacaksa, aynı sohbette fiyat güncellemesi istersiniz. ERP Asistanı mevcut fiyatları ERP’nizden okur, eski ve yeni fiyatı bir onay kartında gösterir; siz onaylamadan ERP’ye hiçbir şey yazılmaz. Ayrıntı: ERP evrak girişi.
Karşılaştırma
ERP’nin hazır satış raporu ile ERP Asistanı
ERP’nin hazır satış raporları günlük iş için yeterlidir; fark, rapora yeni bir soru sorulmak istendiğinde ortaya çıkar.
| Konu | ERP’nin hazır satış raporu | ERP Asistanı ile satış analizi |
|---|---|---|
| Kırılım | Raporun tasarlandığı kırılımlar | Ürün, müşteri, bölge, temsilci ya da hepsi birlikte |
| Dönem karşılaştırması | İki rapor alınıp Excel’de birleştirilir | Tek soruda, fark sütunuyla |
| Kârlılık | Çoğu zaman ayrı rapor | Satışla aynı tabloda, maliyet kaynağı belirtilerek |
| Yorum | Yalnız rakam | Dikkat çeken nokta bir iki cümleyle söylenir |
| Düzenli rapor | Her hafta yeniden alınır | Belirlediğiniz saatte e-postanıza gelir |
Excel’le hazırlanan raporla ayrıntılı karşılaştırma: Excel raporlama yerine ERP Asistanı.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Satış analizi raporu nedir?
Satışlarınızın hangi ürün, müşteri, bölge ve temsilciden geldiğini, dönemler arasında nasıl değiştiğini ve ne kadar kâr bıraktığını gösteren rapordur. ERP Asistanı’nda sorunuzu Türkçe yazarak ERP verinizden alırsınız.
İki dönemi aynı raporda karşılaştırabilir miyim?
Evet. “Bu yılın ilk dokuz ayı ile geçen yılın aynı dönemi” gibi yazarsınız; iki dönem aynı tabloda, fark ve değişim oranıyla gelir.
Kâr nasıl hesaplanır?
Brüt kâr, satış tutarından maliyetin düşülmesiyle bulunur. Hazır kâr analizi maliyet olarak son alış fiyatını kullanır; serbest soruda kârın hangi maliyete göre hesaplanacağını siz belirtirsiniz.
İadeler ve iptal edilen faturalar satıştan düşülür mü?
Evet. İptal edilen belgeler satış toplamına girmez; net satış istendiğinde iade faturaları düşülür. Brüt ve net satışı ayrı ayrı da isteyebilirsiniz.
Temsilci ya da bölge bazında analiz yapılabilir mi?
Evet, bu bilgiler ERP’nizde faturaya ya da cari karta girildiyse. Temsilci kodu girilmemiş faturalar için ERP Asistanı bunu açıkça belirtir.
Satış raporunu düzenli olarak e-postayla alabilir miyim?
Evet. Raporu belirlediğiniz gün ve saatte e-posta gövdesinde ya da Excel veya PDF ekiyle gönderecek bir otomasyon kurarsınız; kurulmadan önce onay kartıyla gösterilir.
Hangi ERP’lerle çalışır?
Mikro v15, v16 ve v17, Logo GO 3, Netsis ve SQL Server üzerindeki SAP Business One ile çalışır. MSSQL ya da MySQL üzerindeki kendi veritabanınızı da bağlayabilirsiniz.
Satış analizinizi bugün kendi verinizle alın.
Ücretsiz hesap açın, ERP’nizi bağlayın; ilk satış sorunuzu Türkçe yazın.